Haqiqat ko‘pincha insonning xohish-istaklariga (nafsiga) zid keladi. Nafs erkinlikni suygany uchun cheklovlarni yoqtirmaydi.
Inson o‘zini boshqalardan ustun ko‘rsa, haq gap kichikroq yoki o‘zidan pastroq odamdan chiqsa, uni tan olmaydi.
Haqni tan olish ba’zan mol-mulk, mansab yoki obro‘dan ayrilishga sabab bo‘lishi mumkin.